جمعه, 04 اسفند 1396
اخبار داغ :

آخرین مقالات

هدایت بحران های خاورمیانه به جمهوری آذربایجان؟

هدایت بحران های خاورمیانه به جمهوری آذربایجان؟

حق آموزش زبان مادری در ایران

حق آموزش زبان مادری در ایران

برنارد لوییس طراح تجزیه کشورهای خاورمیانه

برنارد لوییس طراح تجزیه کشورهای خاورمیانه

اصلاحات فرقة دموكرات آذربايجان و اسناد بازيافتة اتحاد شوروي

اصلاحات فرقة دموكرات آذربايجان و اسناد بازيافتة اتحاد شوروي

سيري در زندگي سياسي جعفر پيشه‌وري

سيري در زندگي سياسي جعفر پيشه‌وري

سرانجام رهبر فرقه دموکرات

سرانجام رهبر فرقه دموکرات

پیشه وری و فرقه ی دموکرات آذربایجان

پیشه وری و فرقه ی دموکرات آذربایجان

خاستگاه واقعی فرقة دموکرات آذربایجان

خاستگاه واقعی فرقة دموکرات آذربایجان

بیوگرافی سید جعفر پیشه‌وری

بیوگرافی سید جعفر پیشه‌وری

مهمترین اهداف و راهبردهای کنونی قدرت نرم آذربایجان

مهمترین اهداف و راهبردهای کنونی قدرت نرم آذربایجان

چرا آمریکا از تجزیه ترکهای ایران حمایت نمی کند؟!

چرا آمریکا از تجزیه ترکهای ایران حمایت نمی کند؟!

دوری ترکیه از اروپا و نزدیکی به روسیه

دوری ترکیه از اروپا و نزدیکی به روسیه

دولت ترکیه و چالش گولنیسم

دولت ترکیه و چالش گولنیسم

اراده سیاسی برای حل مناقشه قره باغ

اراده سیاسی برای حل مناقشه قره باغ

5 مانع اساسی پیش روی اردوغان

5 مانع اساسی پیش روی اردوغان

نشست آستانه و ژئوپلتیک سوریه/ اهداف پنهان ترکیه

نشست آستانه و ژئوپلتیک سوریه/ اهداف پنهان ترکیه

سیاست خارجی ترکیه در قفقاز جنوبی و منافع ایران

سیاست خارجی ترکیه در قفقاز جنوبی و منافع ایران

قدرت نرم حزب عدالت و توسعه در آسیای مرکزی و قفقاز

قدرت نرم حزب عدالت و توسعه در آسیای مرکزی و قفقاز

ترکیه از غرب گرایی تا شرق‌گرایی

ترکیه از غرب گرایی تا شرق‌گرایی

ریشه های بروز وهابیت تکفیری در آذربایجان

ریشه های بروز وهابیت تکفیری در آذربایجان

ترکیه نقشه امپراتوری عثمانی را در سر می پروراند

ترکیه نقشه امپراتوری عثمانی را در سر می پروراند

چرایی حضور خودخوانده ترکیه در بازپس گیری موصل

چرایی حضور خودخوانده ترکیه در بازپس گیری موصل

بررسی و تحلیل وضعیت شیعیان در جمهوری آذربایجان

بررسی و تحلیل وضعیت شیعیان در جمهوری آذربایجان

تاثیرات شکاف‌های قومی و نژادی در ترکیه و آینده آن

تاثیرات شکاف‌های قومی و نژادی در ترکیه و آینده آن

راهکار الهام علی‌اف برای موروثی کردن قدرت

راهکار الهام علی‌اف برای موروثی کردن قدرت

تداوم نقش تخریبی ترکیه در خاورمیانه

تداوم نقش تخریبی ترکیه در خاورمیانه

قدرت طلبی فردی در نظام دموکراسی

قدرت طلبی فردی در نظام دموکراسی

آینده روابط ترکیه و ارمنستان بعد از داوود اوغلو

آینده روابط ترکیه و ارمنستان بعد از داوود اوغلو

اراده سیاسی برای حل مناقشه قره باغ

محسن پاک آیین

به دنبال تشدید تنش در منطقه قره باغ، جمعه گذشته در آخرین روزهای تیرماه، روسای جمهور روسیه و جمهوری آذربایجان در شهر سوچی دیدار کرده و نسبت به جلوگیری از افزایش تنش، به رایزنی پرداختند.

به گزارش ایشیقلی نیوز: روسیه با طرف های درگیری یعنی آذربایجان و ارمنستان، رابطه رسمی دارد و معمولا طرف های مناقشه قره باغ را به خویشتنداری و جلوگیری از تداوم درگیری های نظامی دعوت می کند.

این کشور اگرچه در کنار آمریکا و فرانسه، یکی از اعضای گروه مینسک (سازمان امنیت همکاری اروپا) است اما بیش از دیگر اعضای این گروه، تلاش می کند نقش خود را در کاهش تنش ها ایفا کند. ولادیمیر پوتین چندین بار با سران ارمنستان و آذربایجان دیدار کرده و مساله قره باغ موضوع اصلی مذاکرات دو طرف بوده و گروه مینسک هم از نقش روسیه و مذاکرات پوتین با روسای جمهوری آذربایجان و ارمنستان حمایت می کند. در عین حال، مسکو با فروش تسلیحات پیشرفته به هر دو کشور، از وضعیت «نه جنگ و نه صلح» در منطقه قره باغ، در جهت تامین منافع اقتصادی خود بهره برداری می کند.

ناگورنو قره باغ از توابع جمهوری آذربایجان که سال 1994 پس از پایان جنگی چند ساله به تصرف نیروهای ارمنی درآمد، با مساحت 4378 کیلومتر مربع و جمعیتی بیش از 200 هزار نفر، یک مشکل باقیمانده از دوران اتحاد جماهیر شوروی است.

بخش هایی از این منطقه در زمان اتحاد جماهیر شوروی به جمهوری سوسیالیستی آذربایجان شوروی واگذار شد و در واقع قسمت کوهستانی آن که بیشتر ساکنان آن را ارامنه تشکیل می دادند، با عنوان منطقه خودمختار قره باغ کوهستانی در حاکمیت جمهوری سوسیالیستی آذربایجان شوروی درآمد. مناقشه قره باغ که سال 1988 در رابطه با ادعای ارضی ارمنستان علیه جمهوری آذربایجان آغاز شد، امنیت و ثبات در منطقه را در معرض خطر قرار داد و موجب شد شورای امنیت سازمان ملل وارد موضوع شده و از آوریل 1993، چهار قطعنامه با حمایت از لزوم ترک مخاصمه و تاکید بر حاکمیت و تمامیت ارضی جمهوری آذربایجان تصویب کند.

ارمنستان با ادعای احتمال حمله نظامی آذربایجان به منطقه قره باغ کوهستانی، هفت شهرستان جمهوری آذربایجان یعنی مناطق اطراف قره باغ را تصرف کرد و بسیاری از اعضای جامعه بین الملل از جمله گروه مینسک معتقدند که مقدمه حل مناقشه قره باغ، بازگرداندن این هفت شهرستان به جمهوری آذربایجان بوده و حل مناقشه باید به صورت مرحله به مرحله صورت پذیرد.

«طرح غازان» که برگرداندن پنج شهر از هفت شهر آذربایجان را پیشنهاد می کند، نماد تلاش روسیه برای حل مرحله ای مناقشه قره باغ است. این طرح در سال 2010 و در نشست سه جانبه روسای جمهور روسیه، آذربایجان و ارمنستان در زمان ریاست جمهوری دیمیتری مدودف مطرح شد و احتمال دارد در مقطع کنونی نیز، مجددا روی میز مذاکره قرار داشته باشد. قبل از این نیز طرح صلح مادرید با پیشنهاد گروه مینسک، خواهان بازگرداندن بخش هایی از اراضی آذربایجان به عنوان آغاز مرحله اول مذاکرات صلح شده بود. طرح «اصول مادرید» که در سال 2007 مورد توجه قرار گرفت، پیشنهاد کرده که ارتش ارمنستان در اولین مرحله از مناطق اشغالی قره باغ خارج و امنیت بازگشت مهاجران تامین شود.

اما براساس طرح غازان باید شهرهای اشغال شده به آذربایجان بازگردانده شوند، و ارگان آذری به شهرهای آزاد شده بازگردند، رژیم حقوقی موقت قره باغ کوهستانی تعیین شود، نیروهای حافظ صلح روسی در منطقه میان شهرهای آزاد شده و آزاد نشده مستقر شوند و در نهایت رژیم حقوقی دائم قره باغ تعیین شود.

کارشناسان کشورهای ذینفع، این طرح را دارای ایرادات و اشکالاتی دانسته و احتمال اجرای آن را ضعیف می دانند. کارشناسان آذری معتقدند روسیه با ارمنستان اتحاد استراتژیک داشته و پایگاه نظامی در خاک ارمنستان دارد و لذا حضور قوای نظامی روسیه به عنوان نیروهای حافظ صلح نمی تواند موجب امنیت در منطقه شود. آذری ها از استقرار نیروهای حافظ صلح بین المللی در این منطقه استقبال می کنند. مبهم بودن چگونگی تدوین رژیم حقوقی قره باغ نیز از دیگر نقاط ضعف طرح غازان تلقی می شود. همچنین ارمنستان در جهت حمایت از حق تعیین سرنوشت ملت ها، خواهان برگزاری همه پرسی در منطقه قره باغ برای تعیین نظام آینده آن است و لذا از طرح غازان استقبال نمی کند. ارمنستان معتقد است تا زمانی که خطر تهدید نظامی آذربایجان برطرف نشود، مناطق اشغالی را تخلیه نخواهد کرد.

مذاکرات اخیر دوجانبه پوتین و الهام علی اف در شهر سوچی در روسیه نیز گرچه برای کاهش تنش بین باکو و ایروان لازم به نظر می رسید اما به دلایلی که گفته شد و بخصوص به علت فقدان اراده سیاسی بین رهبران آذربایجان و ارمنستان بعید است نتیجه بخش باشد و احتمال درگیری های نظامی میان باکو و ایروان کماکان وجود دارد. در هفته اخیر مقامات باکو و ایروان همچنان به طرح اتهام ها و تهدیدهای متقابل ادامه می دهند و این وضعیت به تهییج افکار عمومی در دو کشور برای از سرگیری جنگ می انجامد.

موفقیت نیروهای میانجی در مناقشه های منطقه ای، زمانی موثر خواهد بود که طرف های درگیر در مناقشه، اراده لازم برای حل آن را داشته باشند. امروز نیز شرایط «نه جنگ و نه صلح» بین آذربایجان و ارمنستان زمانی به وقوع یک صلح پایدار در منطقه منجر خواهد شد که اراده سیاسی لازم بین طرفین درگیر ایجاد شود و تنها در این صورت است که پایان دادن به مناقشه قره باغ امکان پذیر بوده و تلاش میانجیگران منطقه ای و بین المللی را نتیجه خواهد بخشید.

محسن پاک آیین

سفیرسابق ج. ا. ایران در جمهوری آذربایجان

Ishighli News Agency / آژانس خبری تحلیلی ایشیقلی

اضافه کردن نظر

نام :

ایمیل :

پیگیری نظرات