جمعه, 22 آذر 1398

آخرین مقالات

بومی سازی

بومی سازی "بسندگی زبان فارسی" آری یا نه؟

تاملی بر فرهنگ غنی ایرانی در آناتولی؛ مسجد و گورستان ...

تاملی بر فرهنگ غنی ایرانی در آناتولی؛ مسجد و گورستان ...

آذربـایجان کجاست؟ / با تاملی بر نوشته های

آذربـایجان کجاست؟ / با تاملی بر نوشته های "بارتولد"

زبـان مـردم آذربـایجان از لابه لای نوشته های محققان ...

زبـان مـردم آذربـایجان از لابه لای نوشته های محققان ...

بررسی نقش آذربایجانی ها در قوام پایتخت

بررسی نقش آذربایجانی ها در قوام پایتخت

به مناسبت هشتاد و یکمین سالگرد درگذشت  آتاترک

به مناسبت هشتاد و یکمین سالگرد درگذشت آتاترک

بررسی بایدها و نبایدهای اصل 15 قانون اساسی

بررسی بایدها و نبایدهای اصل 15 قانون اساسی

فرقه دموکرات و حکومت یک‌ساله آن در آذربایجان

فرقه دموکرات و حکومت یک‌ساله آن در آذربایجان

پیشه وری و فرقه دموکرات از نگاه ساواک

پیشه وری و فرقه دموکرات از نگاه ساواک

فرقه دمکرات اول و آخر

فرقه دمکرات اول و آخر

نامه استالین به پیشه‌وری

نامه استالین به پیشه‌وری

فرمان استالین در مورد ۲۱ آذر

فرمان استالین در مورد ۲۱ آذر

پیشه‌وری جوان؛ «سوسیال‌دموکرات، اصلاح‌طلب و ایران‌دوست»

پیشه‌وری جوان؛ «سوسیال‌دموکرات، اصلاح‌طلب و ایران‌دوست»

آخرین پیام شوروی به پیشه‌وری: «سنی گتیرن، سنه دییر گت!»

آخرین پیام شوروی به پیشه‌وری: «سنی گتیرن، سنه دییر گت!»

از تجزیه طلبی تا خودمختاری فرقه دمکرات آذربایجان

از تجزیه طلبی تا خودمختاری فرقه دمکرات آذربایجان

هدایت بحران های خاورمیانه به جمهوری آذربایجان؟

هدایت بحران های خاورمیانه به جمهوری آذربایجان؟

حق آموزش زبان مادری در ایران

حق آموزش زبان مادری در ایران

برنارد لوییس طراح تجزیه کشورهای خاورمیانه

برنارد لوییس طراح تجزیه کشورهای خاورمیانه

اصلاحات فرقة دموكرات آذربايجان و اسناد بازيافتة اتحاد شوروي

اصلاحات فرقة دموكرات آذربايجان و اسناد بازيافتة اتحاد شوروي

سيري در زندگي سياسي جعفر پيشه‌وري

سيري در زندگي سياسي جعفر پيشه‌وري

سرانجام رهبر فرقه دموکرات

سرانجام رهبر فرقه دموکرات

پیشه وری و فرقه ی دموکرات آذربایجان

پیشه وری و فرقه ی دموکرات آذربایجان

خاستگاه واقعی فرقة دموکرات آذربایجان

خاستگاه واقعی فرقة دموکرات آذربایجان

بیوگرافی سید جعفر پیشه‌وری

بیوگرافی سید جعفر پیشه‌وری

مهمترین اهداف و راهبردهای کنونی قدرت نرم آذربایجان

مهمترین اهداف و راهبردهای کنونی قدرت نرم آذربایجان

چرا آمریکا از تجزیه ترکهای ایران حمایت نمی کند؟!

چرا آمریکا از تجزیه ترکهای ایران حمایت نمی کند؟!

دوری ترکیه از اروپا و نزدیکی به روسیه

دوری ترکیه از اروپا و نزدیکی به روسیه

دولت ترکیه و چالش گولنیسم

دولت ترکیه و چالش گولنیسم

زبـان مـردم آذربـایجان از لابه لای نوشته های محققان امپراتوری عثمانی

امپراتوری عثمانی

بی شک یکی از چالش های فرهنگی در حوزه ی آذربایجان را باید زبان آن دانست. آذربایجان و مردم آن در تاریخ چندین هزار ساله ی خود به چندین زبان تکلم کرده اند.

ایشیقلی نیوز: بر اساس نوشته های مورخان و شرق شناسان نام آور، هیچگاه نبوده که در آذربایجان مردم به یک زبان سخن گفته باشند و این را می توان از شگفتی های سرزمینی دانست که به خاطر موقعیت ژئوپلتیکی خود همواره مورد توجه قدرت ها و امپراتوری های بزرگ بوده است. امروزه بخش زیادی از مردم آذربایجان به زبان "ترکی آذری" سخن می گویند اما پیش از این زبان، زبان هایی دیگر در منطقه حاکمیت فرهنگی داشته اند. در مورد زبان پیشین مردم آذربایجان و دگرگشت آن می توان از منابع تاریخی و کتب پژوهشی نوشته شده توسط محققان و مورخان ایرانی و غربی بهره برد. در این میان منابع تالیف یافته در عثمانی می تواند منبع مهمی برای شناخت صحیح از فرهنگ و زبان های شکل گرفته در آذربایجان باشد.

اولیا چلبی (1611_ 1682میلادی) تاریخ نگار و جهانگرد بنام قرن هفده ساکن در عثمانی بود که مجموعه مشاهدات و خلاصه ی سفرهای خود را در قالب کتاب 10 جلدی سیاحت نامه به نگارش در آورده است که می توان گفت یکی از مهمترین آثار عثمانی ها در حوزه جغرافیا و تاریخ می باشد. مطالب مربوط به حوزه تمدنی فلات ایران در همان ۴ جلد اول می باشد. اولیا چلبی طی چند مرحله زمانی از شهرهای مختلف ایران در دوران صفوی بازدید و به شرح و نگارش دیده هایش پرداخته است که آخرین مورد آن در سال ۱۰۶۵ هجری قمری یعنی ۳۷۰ سال پیش به وقوع پیوسته است. در این نوشته کوتاه اشاره ای خواهیم داشت به نگاشته ی بسیار مهم وی در مورد زبان زنان شهر مراغه و نتایجی که می توان از این اشاره مهم برداشت نمود. اولیا چلبی در صفحه ۲۶۹ از جلد دوم کتاب خود در مورد زبان زنان شهر مراغه در ۳۷۰ سال پیش می نگارد: «قادینلری اکثریا بهلوی دیلنجه کفت و کو ادیلر»

امپراتوری عثمانی

اشاره مستقیم و واضح در کتاب سیاحتنامه در مورد زبان زنان شهر مراغه در ۳۷۰ سال پیش و نیز اشاره های دیگری که در این کتاب در مورد زنده بودن زبان پهلوی در شهر دیگری همانند قزوین و نخجوان می شود در کنار آثار نو یافته ای به مانند رساله روحی انارجانی و سفینه تبریز که به زبان پهلوی آذری می باشد حاوی حداقل دو نکته بسیار مهم و اساسی می باشد:

۱) بر خلاف نظر برخی از دانشمندان و محققین کنونی که قائل به دگرگونی کامل زبان پیشین مردم آذربایجان از پهلوی آذری به ترکی با شروع دوره حکومت صفویان هستند، مشاهده می کنیم که این زبان یعنی پهلوی آذری تا اواسط و حتی اواخر دوره صفویه دارای دایره ی گویشور بسیار بالایی بوده است.

۲) آثار و نسخه های مهم تاریخی و ادبی بدست آمده از زبان پهلوی آذری بعنوان زبان پیشن مردم آذربایجان که از قرن دوم تا قرن یازده هجری دارای پراکندگی زمانی هست و در بالا نمونه هایی ذکر گردید، نشانگر پروسه ی نسبتا طولانی و زمانبر این دگرگونی می باشد و نظریه تغییر ناگهانی و برق آسا را کاملا زیر سوال می برد البته لازم به ذکر است این دگرگونی در مقاطعی دارای سرعت بیشتری بوده است.

در نهایت باید گفت که زبان "ترکی آذری" یکی از مفاخر فرهنگی ایران کنونی به شمار می رود؛ چون شاهد شکلگیری ادبیاتی غنی به این زبان زیبا در چند قرن اخیر بوده ایم. در نتیجه یکی از وظایف مهم مردم و نهادهای فرهنگی باید حفظ و صیانت از این زبان منحصربفرد باشد. همچنان که پیشینیان ما با نگاشتن کتاب های پرشماری همچون سفینه تبریز، دیوان شمس مغربی و... به صیانت از زبان آذری پهلوی همت گمارده و بدون کمک گرفتن از نهادهای رسمی و دولتی توانستند این زبان را به دست امروزی ها برسانند، امروز هم این رسالت سنگین بر عهده ماست که زبان ترکی آذری را از شر حاسدان و مغرضان در امان نگاه داشته و به دست آیندگان برسانیم. تا نوادگان ما در سرزمین آذربایجان، با تلاش های امروزی ما بتوانند با دیوان شاعران بزرگی چون شهریار، نسیمی، فضولی و شعرای معاصر دیگر ارتباط معنوی برقرار کنند.

Ishighli News Agency / آژانس خبری تحلیلی ایشیقلی

اضافه کردن نظر

نام :

ایمیل :

پیگیری نظرات