جمعه, 15 فروردين 1399

آخرین مقالات

ماجرای مغولان و تبریز در چهار پرده / تاملی بر کتاب سفینه ...

ماجرای مغولان و تبریز در چهار پرده / تاملی بر کتاب سفینه ...

نقشه های قدیمی از آذربایجان

نقشه های قدیمی از آذربایجان

جستجو در میان کتب تاریخی درباره زبان و تاریخ آذربایجان

جستجو در میان کتب تاریخی درباره زبان و تاریخ آذربایجان

سندی ارزشمند از زبان پیشین مردم آذربایجان

سندی ارزشمند از زبان پیشین مردم آذربایجان

تاملی بر کتاب

تاملی بر کتاب "نزهةالقلوب" نوشته حمداله مستوفی

حملات خارجی صورت گرفته به ایران در طول تاریخ

حملات خارجی صورت گرفته به ایران در طول تاریخ

ریشه‌یابی «زبان آذری» از لابه لای زبان ترکی آذری

ریشه‌یابی «زبان آذری» از لابه لای زبان ترکی آذری

بهانه های مذهبی عثمانی و کشـتارهای خونین در آذربایجان

بهانه های مذهبی عثمانی و کشـتارهای خونین در آذربایجان

اصل 15 قانون اساسی از نگاهی دیگر

اصل 15 قانون اساسی از نگاهی دیگر

مقایسه تطبیقی میان

مقایسه تطبیقی میان "زبان اشعار شاعران ترکی گوی ایران" با ...

ملاحظاتی درباره زبان آذربایجان

ملاحظاتی درباره زبان آذربایجان

تـوجه بـه زبـان هـای مـحلی در کشورهای دیگر

تـوجه بـه زبـان هـای مـحلی در کشورهای دیگر

اختلافات مرزی ایران و عثمانی در دوره قاجار

اختلافات مرزی ایران و عثمانی در دوره قاجار

گسترش زبان پارسی در قلمرو سلاطین عثمانی

گسترش زبان پارسی در قلمرو سلاطین عثمانی

نقش مردم آذربایجان در نابودی فرقه دموکرات

نقش مردم آذربایجان در نابودی فرقه دموکرات

خياباني به روايت شخصیت های مختلف؛ پـهلوان تـاريخ معـاصر ...

خياباني به روايت شخصیت های مختلف؛ پـهلوان تـاريخ معـاصر ...

غارت کتابخانه‌های تبریز توسط ارتش عثمانی

غارت کتابخانه‌های تبریز توسط ارتش عثمانی

گوشه ای از جنایات فرقه دمکرات در آذربایجان

گوشه ای از جنایات فرقه دمکرات در آذربایجان

نگاهی بر آذربایجان و زبان مردمانش

نگاهی بر آذربایجان و زبان مردمانش

"قتل عام ارامنه" از بیابان های ترکیه تا کنگره آمریکا

مسئولان و وعدهي آموزش زبانهاي محلي

مسئولان و وعدهي آموزش زبانهاي محلي

به روایت چند محقق ایرانی و خارجی بررسی می‌شود؛ وجه تسمیه ...

به روایت چند محقق ایرانی و خارجی بررسی می‌شود؛ وجه تسمیه ...

منطقه ای در آذربایجان موسوم به

منطقه ای در آذربایجان موسوم به "انگـشت آتـا ترک"

جایگاه آذربایجان در زمان ساسانیان

جایگاه آذربایجان در زمان ساسانیان

تاملی بر سخنان الهام علیف به مناسبت 31 دسامبر / آیا جمهوری ...

تاملی بر سخنان الهام علیف به مناسبت 31 دسامبر / آیا جمهوری ...

تاملی کوتاه بر سبک تاریخ نگاری در جمهوری آذربایجان / با ...

تاملی کوتاه بر سبک تاریخ نگاری در جمهوری آذربایجان / با ...

همه آنچه که باید از سردار و شهادتش دانست

همه آنچه که باید از سردار و شهادتش دانست

تاملی بر ادعای کشف نسخه ی سوم از کتاب دده قورقود / دده ...

تاملی بر ادعای کشف نسخه ی سوم از کتاب دده قورقود / دده ...

گسترش زبان پارسی در قلمرو سلاطین عثمانی

زبان پارسی در قلمرو سلاطین عثمانی

گسترش زبان پارسی در قلمرو سلاطین عثمانی/گزیده ای از اشعار شاهان عثمانی به زبان پارسی

ایشیقلی نیوز: در قرن نهم هجری (پانزدهم میلادی) که دربار بزرگ عثمانی وارث دربارهای کوچک و محلی سلجوقیان گشت، نظام دیوانی و تشکیلات اداری آنان بعنوان یک الگوی سیاسی نزد عثمانی ها پذیرفته شد و سلاطین عثمانی در اشاعة زبان فارسی، چه در مکاتبات درباری و صدور احکام و فرامین دیوانی و چه در خلق آثار فارسی گویندگان و نویسندگان، نقش مؤثری داشتند. رواج زبان پارسی در دوران عثمانی آنقدر گسترده بود که حتی سلاطین و شاهزادگان عثمانی هم به ترویج این زبان و سرودن اشعاری بدین زبان پرداخته و یا همچون مراد سوم دیوان شعری به زبان فارسی سرودند. در ادامه بخش هایی از اشعار پادشاهان عثمانی که به زبان فارسی سروده شده است، درج می شود:

سلیمان اول: سلیمان یکم دهمین سلطان امپراتوری عثمانی بود. او را در غرب با نام سلیمان محتشم و در شرق با نام سلیمان قانونی می شناسند. از آن جهت به قانونی مشهور شد که سیستم قضایی امپراتوری عثمانی را به کلی بازسازی کرد. او در اروپای سده شانزدهم به عنوان سلطانی برجسته مطرح گشته بود که مسئولیت امپراتوری عثمانی را در اوج قدرت نظامی، اقتصادی، و سیاسی اش بر عهده داشت. سلیمان، شخصاً ارتش عثمانی را برای فتح استحکامات دنیای مسیحیت در بلگراد، رودس، و اکثر مجارستان رهبری کرد اما در محاصره وین در سال ۱۵۲۹ ناکام ماند. او باریکه های بزرگی از شمال آفریقا که از غرب تا سرحدات الجزایر می رسید و همچنین قسمت اعظم خاورمیانه را طی منازعاتش با ایران به انضمام خاک امپراتوری عثمانی درآورد. تحت رهبری او، ناوگان دریایی امپراتوری عثمانی بر دریاهای اطراف، از مدیترانه گرفته تا دریای سرخ و خلیج فارس، تسلط یافت.

در مقام سلطان یک امپراتوری در حال گسترش، سلیمان شخصاً سردمدار ایجاد تغییراتی بنیادین در قانونگذاری امور مرتبط با جامعه، آموزش، مالیات، و حقوق کیفری شد. قوانینی که او وضع کرد تا سده ها پس از مرگ او، شاکله امپراتوری عثمانی را تشکیل می دادند. سلیمان نه تنها خود شاعر و زرگری برجسته به شمار می آمد، بلکه همواره حامی و پشتیبان فرهنگ و هنر نیز بود و عصر طلایی هنر، ادبیات، و معماری امپراتوری عثمانی را خود شخصاً سرپرستی می کرد. سلیمان به چندین زبان از جمله زبان ترکی عثمانی، عربی، فارسی و روسی سخن می گفت. از او اشعار زیادی به زبان های مختلف از جمله فارسی باقی مانده است:

او بصد ناز درون دل من جلوه كنان

من ديوانه نظر مي كنم از هر سویی

خلق گويند دل و جان محبي كه ربود

راست گويم كه فسونهای لب دلجویی

ای دو عالم فدای یک نگهت

عقل حیران ز نرگس سیهت

مهر بارد ز زلف شبرنگت

ماه تابد ز گوشه ی کلهت

اهل دل را جز این مرادی نیست

که سپارند جان به خاک رهت

بهر سوز دل سلیمی زار

گل گل افروخته رخ چو مهت

سلیمان دوم: وی از سال ۱۶۸۷ تا سال ۱۶۹۱ بیستمین سلطان امپراتوری عثمانی بود. او فرزند ابراهیم یکم و برادر محمد چهارم بود که در استانبول زاده شد. سلیمان دوم در دوران شاهزادگی در مدارس کاخ آموزش ویژه ای دید و زیر نظر استادان گران مایه پرورش داده شد. او بیشتر عمر خود را در زندان به اصطلاح قفس گذراند. او در زندگی صاحب فرزند نشد. سلیمان دوم بعد از چهل سال حبس در قفس توانست برادرش را از سلطنت خلع کرده و به مقام امپراتور دولت عثمانی برسد. در زمان به سلطنت رسیدن سلیمان، برادرش احمد دوم در زندان به سر می برد. برای دنیا و تمام درباریان جای شگفتی بود که او بتواند با وجود حبس زمام دولت را به دست بگیرد. سلیمان دوم در داخل شهر استانبول مشغول به بررسی فعالیت های نوسازی شد. وی مسجدی در ازمیر ساخت. او بازار استانبول را نیز گسترش داد و حضور تجّار غربی و چینی در این بازار در دوره او افزایش چشمگیر یافت. او سرانجام در سال ۱۵۹۱ به دلیل نارسایی کلیه فوت شد. از وی هم اشعاری به زبان فارسی به جا مانده است:

دیده از آتش دل غرقه در آب است مرا

کار این چشمه ز سرچشمه خراب است مرا

چشم بر هم زنم و روی تو بینم به خیال

در شب هجر مگر دیده به خواب است مرا

سلطان مراد سوم: سلطان مراد سوم پسر ارشد سلیم دوم بود که در سال ۱۵۴۶ متولد شد. او آموزش ها و تعلیمات خوبی در دوران شاهزادگی فرا گرفته و به فارسی و عربی تسلط کامل پیدا کرده بود. در سال ۱۵۵۸ مراد توسط پدر بزرگش سلطان سلیمان قانونی به فرماندهی آلاشهیر برگماشته شد و این امر قدرت و نفوذ پدر و مادرش را افزایش داد، و در دوران پادشاهی پدرش سمتش تغییر کرده و به فرماندهی مانیسا برگماشته شد. او در سال ۱۵۷۴ با فوت پدرش، سلیم دوم، از مانیسا به طرف استانبول حرکت کرد و مراسم تاجگذاری خود را آغاز نمود و بر تخت سلطنت امپراتوری عثمانی نشست. وی با کمک مادرش به سلطنت رسید و مادرش قبل از این که پسرش از مانیسا بیاید مقدمات بر تخت نشستن پسرش را فراهم کرد. در ادامه چند بیت از اشعار سلطان مراد سوم درج می شود:

من کجا تنها روم از ذکر یار

چون درونم نار و دردم بی شمار

آهِ من افلاک سوزد از دخان

ناله ام در عرشِ عالم جاودان

آتش عشقش مرا سوزد ز بند

مثل این نارِ مجازی در سپند

روح پاکش را کند رحمت خدا

بوده ام یکدم مرو را آشنا

 

Ishighli News Agency / آژانس خبری تحلیلی ایشیقلی

اضافه کردن نظر

نام :

ایمیل :

پیگیری نظرات