جمعه, 15 فروردين 1399

آخرین مقالات

ماجرای مغولان و تبریز در چهار پرده / تاملی بر کتاب سفینه ...

ماجرای مغولان و تبریز در چهار پرده / تاملی بر کتاب سفینه ...

نقشه های قدیمی از آذربایجان

نقشه های قدیمی از آذربایجان

جستجو در میان کتب تاریخی درباره زبان و تاریخ آذربایجان

جستجو در میان کتب تاریخی درباره زبان و تاریخ آذربایجان

سندی ارزشمند از زبان پیشین مردم آذربایجان

سندی ارزشمند از زبان پیشین مردم آذربایجان

تاملی بر کتاب

تاملی بر کتاب "نزهةالقلوب" نوشته حمداله مستوفی

حملات خارجی صورت گرفته به ایران در طول تاریخ

حملات خارجی صورت گرفته به ایران در طول تاریخ

ریشه‌یابی «زبان آذری» از لابه لای زبان ترکی آذری

ریشه‌یابی «زبان آذری» از لابه لای زبان ترکی آذری

بهانه های مذهبی عثمانی و کشـتارهای خونین در آذربایجان

بهانه های مذهبی عثمانی و کشـتارهای خونین در آذربایجان

اصل 15 قانون اساسی از نگاهی دیگر

اصل 15 قانون اساسی از نگاهی دیگر

مقایسه تطبیقی میان

مقایسه تطبیقی میان "زبان اشعار شاعران ترکی گوی ایران" با ...

ملاحظاتی درباره زبان آذربایجان

ملاحظاتی درباره زبان آذربایجان

تـوجه بـه زبـان هـای مـحلی در کشورهای دیگر

تـوجه بـه زبـان هـای مـحلی در کشورهای دیگر

اختلافات مرزی ایران و عثمانی در دوره قاجار

اختلافات مرزی ایران و عثمانی در دوره قاجار

گسترش زبان پارسی در قلمرو سلاطین عثمانی

گسترش زبان پارسی در قلمرو سلاطین عثمانی

نقش مردم آذربایجان در نابودی فرقه دموکرات

نقش مردم آذربایجان در نابودی فرقه دموکرات

خياباني به روايت شخصیت های مختلف؛ پـهلوان تـاريخ معـاصر ...

خياباني به روايت شخصیت های مختلف؛ پـهلوان تـاريخ معـاصر ...

غارت کتابخانه‌های تبریز توسط ارتش عثمانی

غارت کتابخانه‌های تبریز توسط ارتش عثمانی

گوشه ای از جنایات فرقه دمکرات در آذربایجان

گوشه ای از جنایات فرقه دمکرات در آذربایجان

نگاهی بر آذربایجان و زبان مردمانش

نگاهی بر آذربایجان و زبان مردمانش

"قتل عام ارامنه" از بیابان های ترکیه تا کنگره آمریکا

مسئولان و وعدهي آموزش زبانهاي محلي

مسئولان و وعدهي آموزش زبانهاي محلي

به روایت چند محقق ایرانی و خارجی بررسی می‌شود؛ وجه تسمیه ...

به روایت چند محقق ایرانی و خارجی بررسی می‌شود؛ وجه تسمیه ...

منطقه ای در آذربایجان موسوم به

منطقه ای در آذربایجان موسوم به "انگـشت آتـا ترک"

جایگاه آذربایجان در زمان ساسانیان

جایگاه آذربایجان در زمان ساسانیان

تاملی بر سخنان الهام علیف به مناسبت 31 دسامبر / آیا جمهوری ...

تاملی بر سخنان الهام علیف به مناسبت 31 دسامبر / آیا جمهوری ...

تاملی کوتاه بر سبک تاریخ نگاری در جمهوری آذربایجان / با ...

تاملی کوتاه بر سبک تاریخ نگاری در جمهوری آذربایجان / با ...

همه آنچه که باید از سردار و شهادتش دانست

همه آنچه که باید از سردار و شهادتش دانست

تاملی بر ادعای کشف نسخه ی سوم از کتاب دده قورقود / دده ...

تاملی بر ادعای کشف نسخه ی سوم از کتاب دده قورقود / دده ...

اصل 15 قانون اساسی از نگاهی دیگر

آموزش زبان های محلی

اصل 15 قانون اساسی از نگاهی دیگر/ آموزش زبان های محلی در کتاب ها و رسانه ها جایز نیست...

ایشیقلی نیوز: اصل 15 قانون اساسی می گوید: «زبان و خط رسمي و مشترك مردم ايران فارسي است . اسناد و مكاتبات و متون رسمي و كتب درسي بايد با اين زبان وخط باشد ولي استفاده از زبان هاي محلي و قومي در مطبوعات و رسانه هاي گروهي و تدريس ادبيات آنها در مدارس ، در كنار زبان فارسي آزاد است .»

بر اساس این اصل چند نکته ی مهم قابل استحصال است؛ این که زبان فارسی زبان رسمی و مشترک همه ی ایرانیان است. خط فارسی هم رسم الخط مشترک و رسمی است. و در کنار این دو مطلب استفاده از زبان های محلی و قومی در مطبوعات و رسانه ها آزاد است و این که تدریس "ادبیات محلی" در مدارس در کنار "زبان فارسی" آزاد است.

تدریس ادبیات برابر با تدریس زبان نیست؟

برای شناخت بهتر از نحوه ی تعبیر و تفسیر این اصل بهتر است ابتدا نگاهی داشته باشیم به تعاریفی که از "زبان" و "ادبیات" شده است. ابوالحسن نجفی در کتاب مبانی زبان شناسی و کاربرد آن در زبان فارسی در تعریف زبان می نویسد: «زبان مجموعه ای از نشانه های قراردادی است که در امتداد یک بعد (زمان) برای انتقال پیام استفاده می شود. منظور از امتداد یک بعد این است که هر نشانه از پس نشانه ی دیگری به نوبت می آید. مجموعه ی نشانه ها در طول زمان مفهومی در ذهن انسان شکل می دهد.(نجفی، 1385؛ صص 26-34) همچنین هرمز میلانیان درباره تعریف زبان می نویسد؛ «زبان ابزاری است که انسان با آن اندیشه و احساس، عاطفه و آرزو، اراده و عمل را می سازد؛ ابزاری که به یاری آن نفوذ می کند و نفوذ می پذیرد...» (میلانیان، 1349) به طور کلی زبان یک ابزار برای برقراری ارتباط با دیگران است.

اما ادبیات چیزی ماورای زبان است. به نظر زرین کوب «ادبیات آن گونه سخنی است که از حدّ سخنان عادی، برتر و والاتر بوده است و مردم، آن سخنان را در میان خود، ضبط و نقل کرده اند و از خواندن و شنیدن آن ها دگرگون گشته و احساس غم، شادی یا لذّت کرده اند.»(زرین کوب، 1374؛ 25) در واقع ادبیات محصول زبان است و خود زبان نیست. به زبانی دیگر ادبیات جلوه های هنری زبان است. بر اساس آن چه که از تعریف ادبیات به دست می آید این که تدریس ادبیات محلی، یعنی «تدریس سخنان برتر و والاتر مردم آن محل که در میان خود ضبط و نقل کرده اند».(همان) و تدریس زبان محلی یعنی تدریس ابزاری که مردم محلی به وسیله آن با هم در ارتباط هستند. پس این دو مقوله با هم تفاوت دارند و قانون گذار هم در اصل 15 نشان داده است که هیچ تمایلی به تدریس زبان های محلی ندارد و تنها تدریس ادبیات محلی را مجاز شمرده است. اما چرا؟

چرا تدریس ادبیات محلی باشد اما زبان محلی نه؟

به چند دلیل متقن، قانون گذار اعتقاد راسخ دارد که تدریس زبان محلی نباشد اما تدریس ادبیات محلی باشد.

اول این که؛ ادبیات محلی در کشور ایران با ادبیات ملی ایرانیان در هم آمیخته است و در واقع تدریس ادبیات محلی به نوعی باعث همگرایی در میان آنها می شود.

دوم این که؛ از نظر قانون گذار زبان فارسی متعلق به یک قوم خاصی نبوده و تمامی ایرانیان در پرورش و رشد آن نقش مهم داشته اند. پس فارسی زبان ملی همه ایرانیان از اقوام مختلف است. به عنوان نمونه ترکان غزنوی بیشترین نقش را در پرورش زبان فارسی در ایران بر عهده داشته اند و یا به جرات می توان گفت که آن تاثیر و نقشی را که شعرای آذربایجانی از خاقانی و نظامی و قطران و صائب گرفته تا شهریار و پروین و مهستی گنجوی و ... در پرورش زبان فارسی داشته اند، هیچ قوم دیگری حتی فارس زبان های مرکزی ایران نداشته اند. نمونه ی بارز آن هم مقبره الشعرای تبریز است که در هیچ کجای این گیتی نمی توانید 400 شاعر و ادیب پارسی گوی را آرمیده در یک مکان پیدا کنید.

سوم و مهمتر این که؛ یک اصل مهم در قانون اساسی می گوید قانون گذار حکیم است و قانونی هم که تصویب می کند تمامی جوانب را در نظر گرفته است. فلذا قانون گذار بنای خود را بر این اصل گذاشته است که کودکان به دلیل آموزش های اولیه که در خانواده و محیط اطراف خود می بینند، با زبان محلی خود آشنا بوده و تسلط کافی و وافی بر آن را دارند. و اگر کودکی بخواهد چند واحدی ادبیات محلی در کنار زبان فارسی بخواند، نیازی به آموزش زبان محلی ندارد.

تدریس زبان محلی در رسانه ها مجاز نیست

نکته ی مهم دیگری که با تامل در اصل 15 قانون اساسی بدان می رسیم مسئله ی تدریس زبان های محلی در رسانه ها و مطبوعات است. باید بدانیم که قانون گذار تنها استفاده از زبان های محلی در رسانه های گروهی را آزاد گذارده است و نه تدریس آنها را! فلذا نهادهای مرتبط از جمله وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در راستای اجرای صحیح قانون اساسی و صیانت از حقوق ایرانیان، باید در مقابل این نوع تحریف ها و استنباط های غیر حقوقی از قانون ایستادگی کنند. به ویژه این که برخی رسانه ها و کتاب های مجوز گرفته شده از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، در چند سال گذشته بر خلاف نص صریح قانون اساسی اقدام به چاپ جزوه هایی در راستای آموزش زبان های بیگانه در قالب آموزش زبان های محلی می کنند.

منابع :

زرّین کوب، عبدالحسین(1347)، آشنایی با نقد ادبی، تهران: انتشارات سخن

میلانیان، هرمز، (1349)، زبان شناسی و تعریف آن، مجله فرهنگ و زندگی، شماره 2

نجفی، ابوالحسن ( ۱۳۸۵)، مبانی زبان شناسی و کاربرد آن در زبان فارسی، تهران: نیلوفر

Ishighli News Agency / آژانس خبری تحلیلی ایشیقلی

اضافه کردن نظر

نام :

ایمیل :

پیگیری نظرات