یکشنبه, 26 آبان 1398

آخرین اخبار

طرح تحریم ترکیه از سوی اتحادیه اروپا بی معنی است

طرح تحریم ترکیه از سوی اتحادیه اروپا بی معنی است

ترکیه به‌خاطر آمریکا از اس–۴۰۰ روسیه نمی‌گذرد

ترکیه به‌خاطر آمریکا از اس–۴۰۰ روسیه نمی‌گذرد

دستگیری سه شهردار دیگر در ترکیه

دستگیری سه شهردار دیگر در ترکیه

اتصال بستان‌آباد به خاوران تا ‌پایان 99

اتصال بستان‌آباد به خاوران تا ‌پایان 99

افزایش نرخ بنزین به نفع مردم است

افزایش نرخ بنزین به نفع مردم است

پرستویی و عایشه گل در پردیس ستاره باران تبریز

پرستویی و عایشه گل در پردیس ستاره باران تبریز

غیبت ستاره تراکتور برابر شهر خودرو

غیبت ستاره تراکتور برابر شهر خودرو

اتصال شرق به غرب تبریز با فاز دوم اتوبان ولایت

اتصال شرق به غرب تبریز با فاز دوم اتوبان ولایت

زلزله‌زدگان با پول دولت خانه اجاره کنند

زلزله‌زدگان با پول دولت خانه اجاره کنند

محکومیت باکو از سوی دادگاه حقوق بشر اروپا

محکومیت باکو از سوی دادگاه حقوق بشر اروپا

نگرانی‌های روسها از آزمایشگاه‌های آمریکا در ارمنستان

نگرانی‌های روسها از آزمایشگاه‌های آمریکا در ارمنستان

کادوی ارزشمند زنوزی برای دنیزلی

کادوی ارزشمند زنوزی برای دنیزلی

روحانی: اجاره‌ خانه زلزله‌زدگان را می‌دهیم

روحانی: اجاره‌ خانه زلزله‌زدگان را می‌دهیم

آغاز ساخت محل‌ اسکان موقت زلزله‌زدگان

آغاز ساخت محل‌ اسکان موقت زلزله‌زدگان

ادامه آماده سازی اراضی ۱۲۰ هکتاری خاوران

ادامه آماده سازی اراضی ۱۲۰ هکتاری خاوران

آذربـایجان کجاست؟ / با تاملی بر نوشته های

آذربـایجان کجاست؟ / با تاملی بر نوشته های "بارتولد"

هزینه ‌۱۱۰۰میلیاردی برای احداث ورزشگاه ارومیه

هزینه ‌۱۱۰۰میلیاردی برای احداث ورزشگاه ارومیه

مناطق زلزله‌زده آذربایجان‌شرقی برفی می‎شود

مناطق زلزله‌زده آذربایجان‌شرقی برفی می‎شود

دیدار ظریف با نورسلطان نظربایف

دیدار ظریف با نورسلطان نظربایف

علی ربیعی: رویای زهرا ساختن ایران بود

علی ربیعی: رویای زهرا ساختن ایران بود

تبدیل قلعه باستانی اولتان پارس‌آباد به پایگاه ملی

تبدیل قلعه باستانی اولتان پارس‌آباد به پایگاه ملی

بخشش مدافع تراکتور در قبال باشگاه نساجی

بخشش مدافع تراکتور در قبال باشگاه نساجی

در حال تدوین پلان زلزله ۶.۵ ریشتری تبریز هستیم

در حال تدوین پلان زلزله ۶.۵ ریشتری تبریز هستیم

زبـان مـردم آذربـایجان از لابه لای نوشته های محققان امپراتوری عثمانی

زبـان مـردم آذربـایجان از لابه لای نوشته های محققان امپراتوری عثمانی

اساسی ترین مسئله ترکیه، مسئله کردها است

اساسی ترین مسئله ترکیه، مسئله کردها است

آغاز اخراج تروریست خارجی از ترکیه

آغاز اخراج تروریست خارجی از ترکیه

محکومیت شعارهای تجزیه‌طلبانه توسط مردم آذربایجان

محکومیت شعارهای تجزیه‌طلبانه توسط مردم آذربایجان

من ترکم، پانترک نیستم!

من ترکم، پانترک نیستم!

افزایش زمزمه‌های اجرایی شدن انتقال آب از وان به ارومیه

انتقال آب از وان به ارومیه

همه این سال ها را كه قرار بوده دریاچه ارومیه احیا شود، بگردید فهرستی از تصمیمات و وعده ها می بینید، اما دریغ از یك راهكار علمی و عملی یا گزارش درستی از عملكردی در راستای احیای دریاچه ارومیه، دریاچه ای كه حالا شده است نمادی برای فراموشی.

به گزارش ایشیقلی نیوز به نقل از روزنامه جام جم؛ حالا امید دریاچه ارومیه برای زنده ماندن فقط به آسمان است و لطف الهی، اگر ذره ای شك دارید نگاه كنید به طرح ها و ایده هایی كه همه این سال ها قرار بود آبی باشد در دل بزرگ ترین دریاچه نمكی جهان اما فقط نانی شد بر سفره سیاستمدارانش. ایده انتقال آب دریاچه وان تركیه به دریاچه ارومیه هم ایده تازه ای نیست، اما به واسطه انتشار گفته هایی باز هم تازه شده است.

ماجرا از این قرار است كه برخلاف ادعاهای مطرح شده با محور احیا و نجات دریاچه ارومیه هفته گذشته فرهاد افشار، مدیرعامل خیریه بین الملل ایرانیان در شورای شهر ارومیه از قطعی بودن امكان این ایده صحبت كرد، هر چند برای این قطعیتش هیچ دلیل علمی عنوان نكرده و واقعیت این است كه انتقال آب از یك حوضه به حوضه دیگر كار و تصمیم ساده ای نیست. به باور بسیاری از كارشناسان باید حوضه انتقال دهنده به آبی كه انتقال می یابد نیاز نداشته و در واقع آنچنان آب مازاد داشته باشد كه هیچ حقی در حوضه های پایین دست آن ضایع نگردد.

همچنین این انتقال اشكالات زیست محیطی به دنبال نداشته و چنین طرحی از نظر فنی، عملیاتی و اقتصادی امكان پذیر باشد. این موارد به خوبی نشان می دهد این ایده مستلزم انجام مطالعات كافی و لازم در این زمینه توسط متخصصان و مشاوران بی طرف است. حالا اما هر چقدر بگردید كمتر مطالعه كارشناسانه یا اظهارنظر علمی در این زمینه می یابید، آنقدر كم كه حرف های مدیرعامل یك خیریه شاید بعدها مستند تصمیمی شود كه میخ آخر تابوت احیای دریاچه ارومیه است.

نفت در برابر آب

ایده انتقال آب دریاچه وان به دریاچه ارومیه اولین بار از زبان عیسی كلانتری عنوان شد، آن هم در زمانی كه او هنوز بر بالاترین مسند حوزه محیط زیست ایران ننشسته بود و همچنان به عنوان دبیر ستاد احیای دریاچه ارومیه شناخته می شد. طرحی كه كلانتری در یك نشست خبری در مرداد سال ۹۵ در توجیه آن گفت: «دریاچه وان گرفتار زیادی آب است؛ ارتفاع آب در این دریاچه به قدری بالا آمده كه شرایط بی هوازی در كف دریاچه ایجاد كرده و موجودات داخل آب در حال از بین رفتن هستند». كلانتری اصرار داشت: «نه تنها همه چیز برای انتقال آب از دریاچه وان در تركیه به دریاچه ارومیه در كشورمان مهیاست، كه این اتفاق به نفع هر دو كشور است». هر چند عمر حرف های دبیر وقت ستاد احیای دریاچه ارومیه به یك سال هم نرسید و بعد از طرح این مسأله، این بار مدیردفتر برنامه ریزی و تلفیق ستاد احیای دریاچه ارومیه از نبود برنامه و طرح ستاد احیای دریاچه ارومیه برای انتقال آب دریاچه وان به دریاچه ارومیه خبر داد. مسعود تجریشی این بار در گفت وگو با پایگاه خبری آب ایران عنوان كرد كه انتقال آب این دریاچه مد نظر ستاد احیای دریاچه ارومیه نیست و این پیشنهادی است كه طرف های ترك به ایران ارائه كرده اند و یك گروه تحقیقاتی متشكل از پنج دانشگاه داخلی و خارجی (دانشگاه وان تركیه و یك دانشگاه اروپایی) تشكیل و در حال بررسی علمی ـ فنی و این كه انتقال آب چه آثاری ممكن است به همراه داشته باشد، هستند.

آن طور كه مسعود تجریشی در آن سال اشاره كرده است پیشنهاد انتقال آب دریاچه وان به دریاچه ارومیه از سوی مقامات تركیه پیشنهاد شده است. امید شایان فر، رئیس انجمن دریاچه ارومیه اما اعلام كرد هرچند تركیه و گرجستان انتقال آب و نجات دریاچه ارومیه را پیشنهاد داده اند، اما در پس انتقال آب از دریاچه وان، انتقال نفت و خرید گاز نهفته است!

تجریشی تاكید كرد: حدود یك ماه پیش نتایج این مطالعه مشخص شد و در مطالعه شیمیایی به این جمع بندی رسیدیم كه این انتقال آب به صلاح نیست.

تناقض های یك ایده

به نظر می رسید با توجه به حرف های دبیر و رئیس كارگروه علمی ستاد احیای دریاچه پرونده این طرح بسته شده است، اما همین هفته گذشته فرهاد افشار، مدیرعامل موسسه خیریه بین الملل ایرانیان در صحن شورای شهر ارومیه حضور پیدا كرد و به قطع از موفقیت آمیز بودن این طرح سخن گفت. سخنانی پر از تناقضات آشكار نسبت به حرف های مسؤولان و كارشناسان این حوزه. به عنوان مثال او با اشاره به این كه تمامی آزمایش های زیست محیطی این طرح توسط چهار دانشگاه بررسی و انجام شده گفته است: مخلوط شدن آب دو دریاچه موردآزمایش قرار گرفته و از سوی این دانشگاه ها تأیید شده و مرحله مذاكرات با تركیه باید در دست اجرا قرار گیرد.

این در حالی است كه مسعود باقرزاده كریمی، سرپرست دفتر امور تالاب ها در سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به این كه هنوز مطالعات مربوط به انتقال آب دریاچه وان به دریاچه ارومیه انجام نشده است، گفت: این طرح هنوز به طور رسمی در ستاد احیای دریاچه ارومیه مطرح نگردیده و گزارش فنی برای آن تهیه نشده است!

فارغ از این تناقض روشن هنوز برای بسیاری نسبت یك خیریه با چنین طرح زیست محیطی و كارشناسانه ای مشخص نیست، آن هم وقتی كه بدانیم مدیرعامل این خیریه استاد جامعه شناسی دانشگاه برن آلمان است!

انتقال آب شایعه است

البته كه این اولین بار نیست كه پس از اعلام ملغی شدن این طرح باز هم از سوی افرادی مطرح می شود. این موضوع تا به حال بارها عنوان شده است، پیش از این هم حتی عده ای از مسؤولان از طرح مطالعاتی این خبر داده اند و عده ای دیگر آن را از اساس كذب دانستند. تا این كه اردیبهشت سال گذشته مدیر استانی ستاد احیای دریاچه ارومیه در آذربایجان غربی خط بطلانی بر ادعاهای مطالعات انجام گرفته توسط مسؤولان كشید و گفت؛ برنامه ای در مورد انتقال آب وان تركیه به دریاچه ارومیه وجود ندارد و خبرهایی را كه در این ارتباط منتشر شده تكذیب می كنم.

فرهاد سرخوش در گفت وگو با خبرنگاران اعلام كرد دریای خزر یا دریاچه وان از لحاظ نوع آب و عوامل شیمیایی سازگاری با آب دریاچه ارومیه ندارند و نمی توان از آب آنها برای احیای این دریاچه استفاده كرد، بنابراین هر گونه طرح انتقال آب از خارج كشور از جمله تركیه به دریاچه ارومیه صحت ندارد و فقط شایعه ای در بین مردم پخش شده است.

پاس گل ایرانی!

حجت میان آبادی، پژوهشگردیپلماسی آب است و بارها تلاش كرده است در میانه همه این شایعات و تایید و تكذیب ها از دریچه دانش و با نگاهی علمی به این موضوع بنگرد. او در این رابطه به جام جم می گوید: كسانی كه بحث انتقال آب دریاچه وان به دریاچه ارومیه را مطرح می كنند دچار بخشی نگری جدی هستند و به یقین می توانیم بگوییم كه در حوزه آب یا كاملا بی دانش هستند یا اگر خیلی خوشبین باشیم، كم دانش هستند. این افراد به مسائل آب و محیط زیست نقطه ای نگاه می كنند. این طرح كذایی قطعا ابعاد بین المللی و ملی دارد و بحث های ژئوپولیتیكی آن بسیار حساس است و وقتی ما انتقال آب از تركیه را مطرح می كنیم باید نگاهی داشته باشیم به چالش های آب كشورهای منطقه با كشور تركیه از جمله ایران.

این كارشناس حوزه آب به سیاست های آبی كشورهای منطقه می پردازد و می گوید: مساله این است كه تركیه در مورد سیاست های آبی اش دكترین «هارمون» را در پیش گرفته است. سرچشمه پیدایش چنین تفكری هم از مناقشه آبی میان آمریكا و مكزیك شكل گرفت كه دادستان كل وقت آمریكا فردی به نام هارمون در اواخر قرن 19 حكم داد «منابع آبی مثل منابع نفتی متعلق به هر كشور است، همان طور كه هر كشوری نمی تواند به كشورهای پایین دست بگوید كه از منابع نفتی اش چگونه استفاده كند، به همان صورت هم نمی تواند بگوید از منبع آبی اش چطور استفاده كند.»

آن طور كه حجت میان آبادی می گوید این دكترین حالا سال هاست كه منسوخ شده است و هیچ اعتباری ندارد و حقوق بین الملل آن را كاملا رد كرده است.

هر چند به نظر می رسد كشور تركیه هنوز به شكل خیلی جدی به این نوع نگاه یعنی دكترین هارمون باور دارد. برای مثال سلیمان دمیرل، رئیس جمهور وقت تركیه گفته بود همان طور كه كشور عراق نفت دارد ما هم آب داریم و همان طور كه در نوع مصرف نفتشان ما دخالتی نداریم، آنها هم نمی توانند برای آب به ما توصیه كنند! حالا با الگوگیری از چنین نگاهی افغانستان هم به چنین تفكری رسیده است و اشرف غنی، رئیس جمهور این كشور هم به آن اشاره كرده است و جالب این كه افغانستان از این مورد به عنوان یك اهرم سیاسی برای فشار به كشورهای دیگر استفاده می كند.

همه اینها

در حالی است كه تقریبا تمام كنوانسیون های بین المللی این مساله را رد كرده اند و برای آنها این نگاه منسوخ شده است. به این مفهوم كه هیچ قانون بین المللی چنین موردی را به رسمیت نمی شناسد.

این پژوهشگر دیپلماسی آب با اشاره به این سیاست آبی كشور تركیه می گوید: این كشور اعلام كرده است هر كشوری كه بخواهد از ما آب بگیرد به ازای هر متر مكعب فلان مقدار پول یا نفت بدهد! حالا وقتی مسؤولانی در رده معاون اول رئیس جمهور گزینه خرید آب از تركیه را مطرح می كنند این مساله كاملا جنبه حقوقی پیدا می كند، به این مفهوم كه ما رسما دكترین منسوخ شده هارمون را پذیرفتیم و حالا بر سر قیمت باید چانه بزنیم!

وقتی افغانستان می گوید بیش از ۹۰ درصد آب هیرمند از كشور من تأمین می شود، پس من حق دارم از آب خود استفاده كنم و ایران با آن نگاه نمی تواند اعتراض كند كه سیستان خشك شده و می خواهم از آب هیرمند استفاده كنم، برهمین اساس تركیه می تواند ادعا كند آب دجله و فرات در كشور من سرچشمه می گیرد و تا جایی كه می توانم با ایجاد سد از آنها استفاده خواهم كرد.

حجت میان آبادی با انتقاد از حرف های غیركارشناسانه افرادی كه هیچ نسبتی با دانش در این حوزه ندارند به جام جم می گوید: خیلی عجیب است در این سیستم عریض و طویل دولت ما كسی نیست به این دوستان مشاوره بدهد كه با این گفته ها آنها رسما دارند یك تئوری منسوخ شده بین المللی را به رسمیت می شناسند و به نوعی به كشورهایی مثل تركیه و افغانستان پاس گل می دهند و ایران را در موضع ضعف قرار دادند. البته این بار اول نیست و چندی پیش هم بعضی مسؤولان موضوع خرید آب از افغانستان را مطرح كردند، اما این كه این مساله از سوی معاون اول رئیس جمهور یا رئیس سازمان محیط زیست ایران مطرح شود به نوعی یك فاجعه محسوب می شود.

Ishighli News Agency / آژانس خبری تحلیلی ایشیقلی

اضافه کردن نظر

نام :

ایمیل :

پیگیری نظرات