سه شنبه, 01 مهر 1399

آخرین اخبار

لیر ترکیه در قعر تاریخی

لیر ترکیه در قعر تاریخی

ترکیه: ارمنستان بازی با آتش را متوقف کند

ترکیه: ارمنستان بازی با آتش را متوقف کند

تسریع در احداث ۲ بیمارستان جدید در استان اردبیل

تسریع در احداث ۲ بیمارستان جدید در استان اردبیل

رد شروط ۷ گانه ارمنستان از سوی جمهوری آذربایجان

رد شروط ۷ گانه ارمنستان از سوی جمهوری آذربایجان

رفع تحریم‌های ایران ذیل برجام ادامه دارد

رفع تحریم‌های ایران ذیل برجام ادامه دارد

کرونا در اردبیل حکمرانی می کند!

کرونا در اردبیل حکمرانی می کند!

۲۰ دوربین قدیمی به موزه مطبوعات تبریز اهدا شد

۲۰ دوربین قدیمی به موزه مطبوعات تبریز اهدا شد

اسکو صاحب شهرک صنعتی می‌شود

اسکو صاحب شهرک صنعتی می‌شود

تراکتور فنی و با حوصله بازیکن میخرد

تراکتور فنی و با حوصله بازیکن میخرد

طرح تبادل پل اتحاد ملی در مرحله قالب بندی

طرح تبادل پل اتحاد ملی در مرحله قالب بندی

سرنگون شدن پهپاد ارمنی توسط ارتش آذربایجان

سرنگون شدن پهپاد ارمنی توسط ارتش آذربایجان

مرکل؛ مانع تحریم های اروپا علیه ترکیه

مرکل؛ مانع تحریم های اروپا علیه ترکیه

اوج گیری مجدد آمار مبتلایان به کرونا در اردبیل

اوج گیری مجدد آمار مبتلایان به کرونا در اردبیل

کشف 3 کیلوگرم مواد مخدر از یک خودرو در ارومیه

کشف 3 کیلوگرم مواد مخدر از یک خودرو در ارومیه

رشد ۷۰ درصدی شاخص تخت‌ درمانی در آذربایجان‌غربی

رشد ۷۰ درصدی شاخص تخت‌ درمانی در آذربایجان‌غربی

واگن‌های ساخت ایریکو در تبریز می تواند تست شود

واگن‌های ساخت ایریکو در تبریز می تواند تست شود

سانحه رانندگی در تبریز با 5 کشته و مصدوم

سانحه رانندگی در تبریز با 5 کشته و مصدوم

راه‌اندازی چهار پیست اسکی در اردبیل

راه‌اندازی چهار پیست اسکی در اردبیل

زمان شروع تمرینات تراکتور مشخص شد

زمان شروع تمرینات تراکتور مشخص شد

آماده باش کامل ارتش جمهوری آذربایجان

آماده باش کامل ارتش جمهوری آذربایجان

اردوغان: از آب و خاک ترکیه دفاع می‌کنیم

اردوغان: از آب و خاک ترکیه دفاع می‌کنیم

انتشار لیست اسامی عوامل روسیه در آذربایجان!

انتشار لیست اسامی عوامل روسیه در آذربایجان!

افزایش مبتلایان به کرونا در آذربایجان غربی

افزایش مبتلایان به کرونا در آذربایجان غربی

کشف قوچ سنگی در روستای انباردان بستان آباد

کشف قوچ سنگی در روستای انباردان بستان آباد

کشف 39 دستگاه ماینر قاچاق در مراغه

کشف 39 دستگاه ماینر قاچاق در مراغه

کشته شدن یک پزشک عمومی در ایلخچی

کشته شدن یک پزشک عمومی در ایلخچی

خرید جدید تراکتور از مشهد می‌آید

خرید جدید تراکتور از مشهد می‌آید

توزیع ۶۷۰ تن آسفالت در معابر غرب تبریز

توزیع ۶۷۰ تن آسفالت در معابر غرب تبریز

جنگ ارومیه؛ نبرد شاه عباس صفوی با عثمانی‌ها

جنگ ارومیه

در اواخر قرن ۱۶ قدرت نظامی عثمانی به حد اعلای خود رسیده بود و اگرچه اتحاد اروپاییان مانع حرکت آنها به سمت مرکز و غرب اروپا شده بود اما آنها در حال توسعه مرزهای جنوبی و شرقی خود بودند. در چنین زمانی آنها به جز ایران عملاً مانعی پیش خود نداشتند.

ایشیقلی نیوز: عثمانی ها در دوران قدرت خود در قرون شانزده و هفده شبه جزیره عربستان، خاورمیانه عربی ، مصر، لیبی و حتی الجزایر را در اختیار داشتند اما علی رغم دو لشکرکشی بزرگ سلطان سلیم و سلطان سلیمان هنوز نتوانسته بودند خاک اصلی ایران را تصرف کنند اگرچه بین النهرین را از دست ایران خارج کرده بودند.

حمله به ایران

در ۱۵۸۷ ترکان عثمانی از ضعف موقت پیش آمده در حکومت صفوی استفاده کرده و سردار خود فرهاد پاشا را با ارتشی بزرگ روانه شمال بین النهرین کردند. ارتش وی سپاه ۱۵هزار نفره ایران را در نزدیکی بغداد شکست داد و با تغییر جهت به شمال ایران، تبریز را تصرف کرده و قصد جداکردن خوزستان و لرستان کرد. دراین زمان ایران شاه جوان و پرقدرتی را در اختیار داشت اما این مرد بزرگ که بعدها به شاه عباس کبیر معروف شد در ابتدای کار خود کشوری را تحویل گرفته بود که از چندین جهت تحت کنترل و تجاوز همسایگان بود. وی که تنها یک سال از سلطنتش می گذشت و در ابتدای حکومت، درگیر نبردهای جنوب با پرتغالی ها و شرق با ازبکان بود، مجبور شد برای جلوگیری از سقوط بخش غربی و جنوبی خاک ایران تن به مصالحه با عثمانی بدهد. در ۱۵۹۰ میلادی عثمانی ها شهرهای تبریز، شیروان و ایالات گرجستان و لرستان را از دست ایران خارج کردند و در مقابل پیشنهاد صلح و تخلیه جنوب ایران را دادند که شاه عباس پذیرفت.

تشکیل ارتش منظم

شاه عباس به خوبی دریافته بود که نبرد با قدرت هایی نظیر عثمانی و پرتغالی ها متفاوت با جنگ با قدرت های محلی شرقی است و شکست سپاه های آنها تنها در صورتی ممکن است که ارتش از سلاح های آتشین و پیاده نظام جنگ آزموده برخوردار شود. از طرفی او می دانست که ترکان عثمانی به چیزی کمتر از فتح کامل ایران (به مانند فتح ده ها کشور دیگر منطقه) رضایت نمی دهد. بنابراین تمام قدرت را صرف احیای ارتش ایران کرد. در ۶۰۰ میلادی او به جز ۶۰ هزار نیروی سوار قزلباش از ۱۰هزار سوار مخصوص شاه و ۱۲ هزار نیروی پیاده نظام برخوردار بود. اله وردی خان فرمانده معروف ایران نیز در این زمان با استفاده از تجربیات اروپاییان (که دشمن عثمانی بودند) تکنیک توپ ریزی و استفاده از تفنگ را فرا گرفتند.

سرپرسی سایکس در کتاب تاریخ ایران خود از قول یک سیاح انگلیسی اوضاع را چنین نقل می کند: «ایرانی مسلط، اکنون فنون جنگی را یاد گرفته و ۵۰۰ عراده توپ برنج و ۶۰ هزار تفنگچی دارد ایرانیان زمانی که شمشیر داشتند ترک ها از آنها می ترسیدند و حالا که ضربات آنها جدی تر و با صنایع گوگردی آمیخته شده مخوف شده اند.»

نبرد بزرگ ارومیه

در ۱۶۰۲ میلادی شاه عباس که خود را آن قدر قوی دید که بتواند پنجه در پنجه قدرت اول نظامی دنیای قرن ۱۷ بیندازد. بنابراین به سمت مناطق متصرفه عثمانی به راه افتاد و ظرف یک سال کلیه متصرفات آن کشور را باز پس گرفت سپس قصد فتح بغداد کرد. سلطان احمد، پادشاه جوان عثمانی و پسر سلطان محمد سوم که انتظار ضدحمله های ایران را نداشت، تصمیم گرفت به مانند اسلاف خود سپاهی عظیم به سمت ایران گسیل کند بنابراین در ۱۶۰۳ سپاه ۱۰۰هزار نفری عثمانی به فرماندهی جقال اوغلی به سمت تبریز به حرکت درآمد. نیروهای محلی از برابر ارتش عظیم عثمانی جا خالی کردند و گمان همه به این بود که کار ایران تمام است. این در حالی بود که شاه ایران با جمع آوری نیروهای خود در حوالی دریاچه ارومیه انتظار سردار عثمانی و سپاه بزرگش را می کشید.

سپاه ایران در این زمان حدود ۶۲ هزار نفر بود و توپخانه ایران نیز کوچک تر از ترکان عثمانی بود. تدبیر شاه عباس تقسیم سپاه به دو قسمت بود بنابراین ابتدا ۱۰هزار سوار از جان گذشته حمله را به سپاه عثمانی آغاز کردند (شاه عباس ۵۰ هزار پیاده خود را از چشم فرماندهان عثمانی مخفی کرد) عثمانی ها به گمان آنکه با توپخانه قادر به دفع حمله سواران هستند نظم پیاده نظام خود را بر هم زده و سواران ایرانی را نشانه رفتند اما سرعت سواران ایرانی دراین زمان جای خود را به مانوری بی نظیر داد یعنی سواران به جای حرکت مستقیم به سمت توپخانه و پیاده نظام در عرض سپاه عثمانی حرکت کردند و بدون توجه به آتش سنگین توپهای عثمانی خود را به عقب سپاه خصم رساندند. جقال اوغلی به گمان آنکه ۱۰هزار سوار اکنون کاملاً در محاصره خواهند بود با پیاده نظام راه برگشت سواران ایرانی را بست و با تغییر جهت توپ ها سعی در نابودی آنها کرد غافل از اینکه ۵۰هزار سرباز ایرانی با سرعت خود را به جلوی سپاه عثمانی ها رساندند و ناگهان نبرد به درجه ای شدت گرفت که کار از دست فرماندهان عثمانی خارج شد. همزمان با شدت گرفتن نبرد پیاده نظام، سواران ایرانی که اکنون از کمند توپ و پیاده نظام عثمانی خارج شده بودند با برگشت به سمت سپاه عثمانی قتل عام هولناکی را آغاز کردند. توپخانه عثمانی نیز قادر به عمل نبود چرا که دو سپاه درهم آمیخته بودند. تا پایان روز ۲۰ هزار سرباز عثمانی کشته شدند و سپاه متلاشی شده عثمانی کلاً منطقه را به سمت غرب ترک کرد. شکست ترکان عثمانی در نبرد ارومیه سبب بازگشت آذربایجان، کردستان، بغداد، موصل، دیار بکر، گنجه، تفلیس و باکو شد و عثمانی کلیه متصرفاتش در سه دهه را به ایران بازگرداند.

تداوم حملات عثمانی به ایران

عثمانیان که نمی خواستند شکست را از دولت ایران قبول کنند در ۱۶۰۷ سپاهی بزرگ به ایران فرستادند مرادپاشا فرمانده این سپاه بود اما این سپاه شکستی سخت از ایران خورد. ۹ سال بعد در ۱۶۱۶ سلطان مصطفی خلیل پاشا را با ۶۰ هزار سوار به جنگ ایران فرستادند وی علی رغم پیروزی های اولیه در تسخیر تبریز ناموفق بود. در ۱۶۲۳ ترکان عثمانی آخرین کوشش خود را با اعزام سپاهی مجهز به ۴ واحد بزرگ توپخانه برای بازپس گیری بغداد انجام دادند اما در تلاش خود ناموفق ماندند و چون نبرد ۶ ماه به طول انجامید در سپاه عثمانی شورش رخ داد و از این زمان به بعد زمان به شدت به زیان آنها پیش رفت چرا که حضور شخص شاه عباس صفوی در سپاه ایران قدرت مدافعان بغداد را دوبرابر کرده و پس از ۷ ماه محاصره عملاً سپاه عثمانی روحیه خود را از دست داده و توسط نیروهای ایران کاملاً منهدم گردیدند. نفرات باقیمانده سپاه عثمانی به دلیل گرسنگی هرگز موطن خود را ندیدند و در بیابان های عراق و سوریه تلف شدند.

بی تردید اگر در قرون شانزده و هفده شاهان پرقدرت صفوی در ایران حاکم نبودند ایران نیز بخشی از متصرفات ارتش عثمانی می شد اما ضربات خردکننده شاه عباس و شجاعت سواران قزلباش بازوان متجاوز عثمانی را از کار انداخت و این ارتش را مجبور کرد که به مرزهای سرزمینی خود قانع بماند مضافاً آنکه نبردهای ارومیه و بغداد توان این کشور را برای ادامه تجاوزاتش به غرب ایران تحلیل برد.

Ishighli News Agency / آژانس خبری تحلیلی ایشیقلی

اضافه کردن نظر

نام :

ایمیل :

پیگیری نظرات